Apart en samen

Ik heb de laatste tijd meestal maar een of twee kinderen aan tafel. Dat is best overzichtelijk. En anders dan gisteravond, toen we ze alle vier aan tafel hadden om de vijfde te herdenken. Met wie ieder een eigen relatie heeft. Dat kwam zo mooi tot uiting bij haar grafje die middag.

Het is te kostbaar om te noemen
en te kostbaar om het niet te doen
Ze dragen allemaal herinneringen
van zichzelf met jou
van zichzelf met de ander
of de anderen
Het zijn facetten van hetzelfde
maar niet helemaal hetzelfde
Want elke relatie is uniek
en wordt ook uniek beleefd
en tegelijk is daarvan delen
bijzonder en verrijkend om te doen

Verveelvoudiging

Met ieder kind dat erbij komt, verveelvoudigt het aantal relaties in een gezin. Eerst had je man-vrouw, toen pappa-mamma-kind, maar ook pappa-kind en mamma-kind, maar met kind 2 krijg je er al meer:

1. Pappa – mamma
2. Pappa – mamma – kind 1
3. Pappa – mamma – kind 2
4. Pappa – mamma – kind 1 – kind 2
5. Pappa – kind 1
6. Pappa – kind 2
7. Pappa – kind 1 – kind 2
8. Mamma – kind 1
9. Mamma – kind 2
10. Mamma – kind 1 – kind 2
11. Kind 1 – kind 2

Als er nog meer kinderen komen, krijg je meer variaties. Wat hierboven staat, plus nog een aantal. Met vijf kinderen heb je dan ook nog:

12. Pappa – mamma – kind 3
13. Pappa – mamma – kind 4
14. Pappa – mamma – kind 4
15. Pappa – mamma – kind 1 – kind 2 – kind 3
16. Pappa – mamma – kind 1 – kind 2 – kind 3 – kind 4
17. Pappa – mamma – kind 1 – kind 2 – kind 3 – kind 4 – kind 5
18. Pappa – mamma – kind 2 – kind 3 – kind 4
19. Pappa – mamma – kind 2 – kind 3 – kind 4 – kind 5

Enzovoorts. Veel meer dus, want je hebt allerlei combinaties met pappa en mamma en ook met pappa alleen en met mamma alleen en elk kind alleen met elk van de andere kinderen en combinaties daar weer van. Als ouder ben je vaak bezig met het zelf leren en het en passant je kinderen leren zich te verhouden tot de ander of anderen in allerlei situaties en samenstellingen.

Eigen herinneringen

Dat merkte ik gisteren opnieuw op. Bij het grafje, toen bleek dat elk van mijn kinderen een eigen beeld van Amanda had, een eigen relatie ook. En dat niet alleen, ze hebben ook in verschillende verbindingen verschillende banden. Onderling, maar ook met Amanda.

In de teksten die ik aan het vertalen ben, gaat het voortdurend over rouw en hoe je dat doet, hoe je dat kunt doen, wat je tegenkomt en wat kan helpen. Herinneringen ophalen is een van de dingen die voor kinderen bijzonder helend kunnen zijn.

Dit jaar besloten we dit bewuster te doen door ernaar te vragen. Wat herinner jij je? Waar moet jij aan denken? En het is werkelijk mooi wat er gebeurde. De een na de ander had wel iets te vertellen en ieder geeft daar dan op eigen wijze vorm aan.

Eigen uitingsvormen

De een haalt bloemen en versiert het graf. De ander steekt een kaarsje aan. Weer een ander loopt wat rond of geeft een knuffel. Ik probeer iedereen in de gaten te houden en ondertussen volop te leven in het nu. Ook scherp te zijn op wat ik zelf voel.

Maar ik kan er niet echt bij, eigenlijk. Ik ben blij dat ik vrijdag al geweest ben en me toen puur met mijn jongste meisje bezig had gehouden. Toch ben ik wel mezelf, denk ik, al huil ik niet en denk ik veel na. Probeer ik te reageren op manieren die hopelijk helpen, bevestigen, of troosten.

Het is ingewikkeld. Een web van relaties. Van gevoeligheden ook. Maar het versterkt elkaar ook. Wat de een zich niet herinnert weet de ander nog wel en als we de partjes bij elkaar leggen, komt er toch meer kleur, meer verhaal, meer herinnering.

Het is goed, zo samen
Elk apart en toch ook samen
Herdenken, huilen, lachen, klieren
verwonderen, delen, het leven vieren.